Αλεξ. Μωραιτίδης- Υπεράνω των Νεφελών

Ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορφώσεως συνέπεσε νὰ εὑρίσκωμαι εἰς Κατουνάκια, ἕνα βραχῶδες ὁροπέδιον, ἐπάνω ἀπὸ τὸ Καροῦλι, τὸ περιβόητον ἀκρωτήριον τοῦ Ἄθωνος, εἰς τοὺς πρόποδας ἀκριβῶς τοῦ ἱεροῦ βουνοῦ, φιλοξενούμενος εἰς τὴν Καλύβην τοῦ γνωστοῦ ἐρημίτου Δανιὴλ τοῦ Σμυρναίου, γέροντος ἐκ τῶν μᾶλλον τιμωμένων ἐν Ἁγίῳ Ὄρει διὰ τὴν διάκρισιν αὐτοῦ καὶ τὸν ἀσκητικὸν βίον.

Τὰ Κατουνάκια εἶναι τὸ ἐρημικώτατον μέρος τοῦ Ἄθωνος, ἡ Ἔρημος, ὡς ἀποκαλεῖται κοινῶς, μακρὰν τῶν κέντρων καὶ τῶν συγκοινωνιῶν, ἔνθα ἀπεσύρθησαν οἰκοῦντες εἰς σπηλαιώδεις καλύβας, ταπεινὰ καὶ εὐτελῆ κελλία, οἱ ἡσυχασταί του Ἄθωνος, οἱ ποθοῦντες τὴν ἄκραν ἡσυχίαν, ἵνα ἀποκτήσωσι τὴν ἀπαιτούμενην ἀπὸ τῶν παθῶν κάθαρσιν, τὴν τόσο ὑμνουμένην ὑπὸ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, διδάσκοντος ἀξιωμάτικῶς: «ἡσυχία, ἀρχὴ καθάρσεως...»

Τὸ μέρος εἶνε εἰς ἄκρον ὑγιεινὸν διὰ τὴν ἁγνὴν δροσιὰν του, ἄλλην μὲν ἀναβαίνουσαν ἀπὸ τοῦ πελάγους, γεμάτην ἀπὸ ἰώδειον, ἄλλην δὲ καταβαίνουσαν ἀπὸ τῆς κορυφῆς τοῦ Ἄθωνος, γεμάτην ἀπὸ ἀπεσταγμένην κυριολεκτικῶς δροσιάν, κατερχομένην ἀπὸ τῶν αἰθερίων.

Τὴν πρωΐαν μετὰ τὴν Ὀρθρινὴν Ἀκολουθίαν καθὼς καὶ εἰς τὰ εὔμορφα δειλινά, ὁ γέρων Δανιὴλ μὲ τοὺς δύο ὑποτακτικούς του κατεγίνετο εἰς τὴν ζωγραφικήν, ἢ εἶχεν ἐπίσκέπτας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπέλιπον, ζητοῦντες τὰς συμβουλὰς του• ἐγὼ δὲ ρεμβάζων εἰς τὸ γαλήνιον ἐκεῖνο ὕψος ἔβλεπον καθ'ἑκάστην τὴν κορυφὴν τοῦ Ἄθωνος, ὅπου εἶνε κτισμένος ὁ ναΐσκος τῆς Μεταμορφώσεως, τὸν ὁποῖον ἔβλεπον ὡσὰν ἕνα μνημοῦρι μικρούτσικον.

—Ὅστις δὲν ηὐτύχησε νὰ ἀναβῇ εἰς τὸν Ἄθωνα, μοῦ ἔλεγε καμμιὰ φορὰ ὁ γέρων Δανιήλ, τὴν ἡμέραν τῆς Μεταμορφώσεως, νὰ συμπροσευχηθῇ μετὰ τῶν ἀσκητῶν καὶ ἐρημιτῶν ἐν μὲσῳ τῶν νεφῶν ὑπὸ τὰς ὀφιοειδεῖς ἀναλάμψεις τῶν ἀστραπῶν, πρηνὴς ὡς οἱ πρόκριτοι τῶν μαθητῶν, ἐν τῇ θείᾳ τοῦ Θαβωρίου λάμψει, μέσα εἰς τοὺς κρυεροὺς κρότους τῶν κεραυνῶν, δὲν δύναται νὰ ἀναπαραστήσῃ μὲ τὴν φαντασίαν του, πόσον ἄρρητον, πόσον ἀπερίγραπτον, πόσον ἐξαίσιον, πόσον οὐράνιον ὄντως, εἶνε τὸ θέαμα μιᾶς ἀγρυπνίας τελουμένης ἐπάνω εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ Ἄθωνος, ἐν τῷ ναΐσκῳ τῆς θείας τοῦ Σωτῆρος Μεταμορφώσεως...

— «Δεῦτε ἀναβῶμεν εἰς τὸ Ὄρος Κυρίου...» Μοῦ λέγει τὴν πρωΐαν τῆς παραμονῆς τῆς λαμπρᾶς πανηγύρεως, ἕνας γείτονάς μας ἐρημίτης, θὰ εὐχαριστηθῆς πολύ, πάρα πολύ. Νά, κύτταξε ἐκεῖ ἐπάνω.

«ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΟΣ» ΙΕΡΟΜ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

Η ασθένεια είναι μία επίσκεψη του Θεού προς τον άνθρωπο. Είναι μία εκδήλωση της αγάπης Του, που έχει ως σκοπό την θεραπεία της ψυχής μας από την αρρώστια της αμαρτίας. «Ο Θεός δίνει τις αρρώστιες για την υγεία της ψυχής», λένε οι άγιοι Πατέρες.

Ο ιερός Χρυσόστομος μιλώντας για τον παράλυτο, που επί τριάντα οκτώ χρόνια περίμενε την θεραπεία του, λέγει ότι η αρρώστια του «έδειξε την φιλανθρωπία του Θεού. Διότι πραγματικά, το να τον παραδώσει ο Θεός σε τέτοια αρρώστια, και το να παρατείνει την αρρώστια τόσο πολύ καιρό, είναι απόδειξη πολύ μεγάλης φροντίδος. Όπως ο χρυσοχόος βάζει το χρυσάφι στο χωνευτήρι και το αφήνει να δοκιμάζεται στην φωτιά μέχρις δότου το δει να γίνεται τελείως καθαρό, έτσι κάνει και ο Θεός: Επιτρέπει να δοκιμάζονται οι ανθρώπινες ψυχές στις συμφορές τόσο, όσο να γίνουν καθαρές και διάφανες, και να αποκομίσουν πολλή ωφέλεια από την δοκιμασία αυτή. Επομένως και αυτό είναι ένα είδος ευεργεσίας, και μάλιστα το μεγαλύτερο», καταλήγει ο Άγιος. Εάν οι λόγοι του ιερού Χρυσοστόμου μας φαίνονται υπερβολικοί, θα πρέπει να εξετάσουμε γιατί η αρρώστια θεωρείται ευεργεσία του Θεού. Η απάντηση, σύμφωνα με τους θεοφόρους Πατέρες, βρίσκεται στην πατρική φιλανθρωπία του Θεού, που με αγάπη και σοφία βρίσκει τον τρόπο να θεραπεύσει την άρρωστη ψυχή μας. Οι αρρώστιες, όπως και οι άλλες θλίψεις που παραχωρεί ο Θεός στην ζωή μας, είναι, κατά τους αγίους Πατέρες, «φάρμακα που θεραπεύουν την ψυχή μας και την πολυχρονισμένη κακία που βρίσκεται στο βάθος της, καθώς έχουν μέσα τους το πικρό και δηκτικό, και μπορούν να δώσουν στην ψυχή την υγεία ευκολότερα από τα άλλα μέσα», δηλαδή την νηστεία, την αγρυπνία, κλπ.

Τελικά ποιος είναι το σκάνδαλο, ο άλλος ή εμείς;

Από το "Σαν σήμερα"(30 Ιουλίου 2014) της σελίδας μου στο ΦΒ:

---του Ιωάννη Αντ. Παναγιωτόπουλου
Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Στο παρακάτω άρθρο ουσιαστικά αναλύεται η γενναιότητα να είσαι χριστιανός και να μην σκανδαλίζεσαι και να μην κρίνεις. Γιατί πραγματικά θέλει μεγάλο θάρρος και αγώνα και δεν είναι για τους πολλούς. Η περίπτωση είναι αληθινή και πρόκειται για τον άγιο Βιτάλιο. Η διήγηση βρίσκεται στο Λαυσαϊκό και την χρωστάμε στον άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα. Ας το διαβάσουμε προσεκτικά!

"Μια από τις ωραιότερες ιστορίες του Λαυσαϊκού περιγράφει το βίο ενός μοναχού, που αφού εγκατέλειψε το μοναστήρι, δούλευε σαν φορτοεκφορτωτής στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Και όπως από κάθε λιμάνι, ούτε απ’ αυτό έλειπαν οι πόρνες.
Ο «μοναχός» δούλευε όλη την ημέρα, και το βράδυ ξόδευε όλα όσα κέρδιζε, «αγοράζοντας» την συντροφιά μιας πόρνης για όλη τη νύχτα.
Ήταν η ντροπή των χριστιανών της πόλης, ήταν το σκάνδαλο της Εκκλησίας. Τα χρόνια πέρναγαν και παρά τις εκκλήσεις και τις συστάσεις, αυτός συνέχιζε την αμαρτωλή του ζωή.
Κάποτε, όπως σε όλους μας, ο θάνατος ήρθε σαν λύτρωση, σαν φάρμακο που θα τον έσωζε από τις αμαρτίες που δεν σταμάτησε να κάνει ακόμη και λίγο πριν πεθάνει. Και πώς να τον αφήσουν χωρίς ταφή για χριστιανό; Οι παπάδες της πόλης τον πήραν να τον κηδέψουν και μαζί του να θάψουν το σκάνδαλο. Το νέο μαθεύτηκε: Ο «γεροπόρνος» μοναχός πέθανε. Ποιος άραγε θα πήγαινε στην εκκλησία να τον αποχαιρετήσει;

Η κοινωνικοπολιτική μας ευθύνη ως ορθοδόξων

Ο κομματισμός των χριστιανών , μπορεί να αναφέρεται στην εξατομικευμένη προτίμηση τους σε κάποια ιδεολογία του κόσμου η πιό συχνά σε προσωπικά και ίδια συμφέροντα. Ο κομματισμός είναι μια εκτροπή, ένας συμβιβασμός στα ιερά του πτωτικού κόσμου. Αντιθέτως η πολιτικοποίηση και η κοινωνική παρουσία του Χριστιανού είναι επιβαλλόμενη.

Ο Χριστιανισμός δεν είναι θεωρία και φιλοσοφία είναι Ε κ κ λ η σ ί α. Η ίδια η έννοια της Εκκλησίας προϋποθέτει και εννοεί ένα σύνολο , μια ζωντανή κοινωνία ανθρώπων,αλληλοεξαρτώμενων και αλληλοδιακονούντων/μένων. Αυτή η παραπνευματικότητα και ο μανιχαϊσμός απέναντι στα κοινωνικά τεκταινόμενα δεν έχει ορθόδοξη ουσία. Αυτή η περιφρόνηση των κοσμικών προβλημάτων πού αφορούν ανθρώπους εν τω βιω κλυδωνιζομένους είναι ασπλαχνία αφ΄υψηλού.

Η ορθοδοξία βέβαια δεν κάνει ακτιβισμό και κοινωνική πολιτική. Κάνει ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η Θεία Λειτουργία κάνει τον χριστιανό ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ και σπλαχνικό προς τους άλλους. Τον κάνει Χριστό για το περιβάλλον του. Ο κοινωνικός άνθρωπος είναι μεταδοτικός σε όλα. Οι λατρείες κάνουν τον άνθρωπο "φυτό", οπαδό. Η Θεία Λειτουργία του δίνει ΥΠΑΡΞΗ.Ο χριστιανός όμως επηρεασμενος από τις λατρείες και της θρησκείες της Νέας εποχής, δεν έρχεται στην Εκκλησία για να κοινωνικοποιηθεί εν Χριστώ, για να ζήσει την Εκκλησία. Έρχεται για να θρησκέψει ατομικά. Έχει την θρησκεία του, το σπιτικό του, το αμάξι του, γυναίκα παιδιά, ενδεχομένως τον πνευματικό του και τα καλά έργα του. Αλλά αδελφό δεν έχει μέσα στην Εκκλησία. Μέλος από Σώμα κοινόν και αυτό. Ο χριστιανός κοροϊδεύει τον εαυτό του.Οι άλλοι ίσως του διακόπτουν την κοινωνία με τον Θεό της καρδιάς του ή μοιράζονται τους ίδιους λόγους ύπαρξης μέσα στο σώμα, χωρίς συνεννόηση ή είναι εκεί για τους δικούς τους προσωπικούς λόγους , σε ένα κλίμα ανοχής και πολλές φορές παραδοξότητας για την ύπαρξη τους εκεί.

Η απολιτική θέση του απαθούς και ανενεργού χριστιανού στην κοινωνία, προφάσει ευλαβείας και καθαρότητος είναι ένα προτεσταντικό φρούτο, πού καλλιεργήθηκε στην Ελλάδα με τους εκφοβισμούς συντηρητικών και δικτατορικών καθεστώτων, με την προκατάληψη του σταμπαρίσματος κάθε ενεργά κοινωνικού και με τον αριστοτελική έννοια πολιτικού χριστιανού, ως αντικαθεστωτικού και αχαρίστου υιού έναντι κάθε "θεόσδοτης και πεφωτισμένης" εξουσίας. 

Γεώργιος Κόρδης, Αγιογράφος Η Αγιότητα στη ζωγραφική τέχνη της Ορθοδ. Εκκλησίας

Το θέμα, που θα επιχειρήσω ν’ αναπτύξω, είναι το εξής: «ο ρυθμός ως εικαστικός τρόπος εξεικονίσεως του Αγίου σε συνάρτηση με τη σημαντική του ορθόδοξου ναού». Κατ’ αρχάς, θα κινηθούμε θεολογικά, αλλά στη συνέχεια θα χωρήσουμε σε μια εικαστική ανάλυση. Το θέμα μας λοιπόν άφορα την εξεικόνιση του Αγίου, την εξεικόνιση των Αγίων γενικότερα, διότι ο Άγιος για την Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά πάντοτε είναι πρόσωπο συγκεκριμένο.

Πώς λοιπόν και για ποιό λόγο εξεικονίζουμε τους Αγίους; Αυτό είναι ένα θεμελιώδες ερώτημα που στα στενά όρια του παρόντος θα θίξουμε με μεγάλη συντομία. Στη συνέχεια θα μας απασχολήσει το θέμα του τί είναι ακριβώς αυτό που εξεικονίζουμε, τί εννοούμε δηλαδή όταν λέμε ότι εξεικονίζουμε τους Αγίους, και τέλος θα περάσουμε στην καρδιά της εισηγήσεώς μας, που έχει να κάνει με το πώς εικονίζεται ο Άγιος, με ποιούς τρόπους δηλαδή η Ορθόδοξη Εκκλησία πραγματώνει τον εξεικονισμό αυτών των προσώπων, τους οποίους ονομάζουμε Αγίους.

Είναι συχνά και μάλιστα θα έλεγα αρκετά διαδεδομένη η εντύπωση ότι ο εξεικονισμός του Αγίου έχει να κάνει με την καταγραφή κάποιας υπεραισθητής πραγματικότητας ή εν πάση περιπτώσει με την καταγραφή κάποιας ιδιαίτερης οντολογικής κατάστασης, πού χαρακτηρίζει κάποια πρόσωπα, την οποία ονομάζουμε συλλήβδην Αγιότητα και η Αγιότητα αυτή, η ιδιαίτερη υπαρξιακή κατάσταση, επιτυγχάνεται με κάποια εικαστική γλώσσα, μ’ ένα ζωγραφικό τρόπο -που κατά κύριο λόγο συνιστά και το ύφος των εικόνων -ή και με κάποιες γενικότερες άλλες εικονογραφικές λεπτομέρειες. Η ερμηνευτική αυτή προσέγγιση, ότι δηλαδή καταγράφουμε μ’ έναν ιδιαίτερο ζωγραφικό τρόπο (ύφος) την Αγιότητα, δεν έχει κανένα έρεισμα στις πηγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Όσο δηλαδή κι αν ψάξουμε στα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας, που είναι οι πλέον αρμόδιοι να μιλήσουν για θέματα εκκλησιαστικής τέχνης, αλλά και γενικότερα εκκλησιαστικών συγγραφέων, δεν θα δούμε πουθενά αποτυπωμένη την άποψη αυτή, -ότι δηλαδή ο εξεικονισμός των Αγίων είναι η καταγραφή της Αγιότητας με κάποιο ζωγραφικό τρόπο. Ανεξάρτητα πάντως από την απουσία ερεισμάτων στις πηγές, η άποψη αυτή έχει και άλλα προβλήματα.

Τιμόθεος, ο φονιάς αρχιεπίσκοπος (ή άγιος;)

Ένα κείμενο που παίζει σκληρά, αυστηρώς ακατάλληλο για ηθικιστές.

Ο αρχιεπίσκοπος Κρήτης Τιμόθεος Παπουτσάκης (1915-2006), σε ηλικία 17 ετών (δηλ. το 1932) δικάστηκε για συνεργεία σε φόνο που διέπραξε ο λίγο μεγαλύτερος αδελφός του Πέτρος, ξυλοκοπώντας ένα παλικάρι περίπου της ίδιας ηλικίας με τα δυο αδέρφια.

Το θέμα το έκανε πανελλήνια γνωστό, απ' ό,τι θυμάμαι, τη δεκαετία του 1980, η εφημερίδα "Αυριανή", ΠΑΣΟΚική τότε μέχρι κόκαλο, στα πλαίσια μιας γενικευμένης επίθεσης στους επισκόπους της Εκκλησίας στην Ελλάδα εξαιτίας της αντίδρασης της θεσμικής Εκκλησίας στην προσπάθεια της τότε κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου (με Αντώνη Τρίτση υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων) να πάρει την εκκλησιαστική περιουσία και να την παραχωρήσει, όπως έλεγε, σε ακτήμονες. Με το θέμα ασχολήθηκε επίσης ο δημοσιογράφος Μάνος Χάρης από το Ηράκλειο Κρήτης (μαχητικός δημοκράτης, θύμα βασανιστηρίων επί Χούντας), συνεργάτης και της "Αυριανής", σε δική του εφημερίδα, που εξέδιδε στο Ηράκλειο. Εκεί έγραφε μάλιστα με πηχυαίο τίτλο "Ο Μιχαήλ Παπουτσάκης", ονόμαζε δηλ. τον αρχιεπίσκοπο με το κοσμικό του όνομα (αυτό που είχε πριν γίνει μοναχός), γιατί προφανώς ούτε που καταδεχόταν να τον αποκαλέσει με το μοναχικό του όνομα, Τιμόθεο... Έγραψαν και ο Σπύρος Καρατζαφέρης στην "Ελευθεροτυπία" και ο Γ. Μουστάκης στο φανατικό αντιχριστιανικό & παγανιστικό "Δαυλό", σαν κερασάκι στην περίπτωση του αδελφού του, για την οποία θα δεις παρακάτω.

Αληθεύουν όλα αυτά; Μήπως πρόκειται για συκοφαντία, καλοστημένη από τα ΜΜΕ; Ή για φόνο που διαπράχτηκε από άλλα πρόσωπα με τα ίδια ονοματεπώνυμα; Όλα παίζουνε - δε μπορώ να το ξέρω. Για το παρόν άρθρο δέχομαι ότι τα πράγματα είναι όπως τα έγραψαν, ότι ο μετέπειτα αρχιεπίσκοπος και ο αδελφός του διέπραξαν φόνο.

Αντρέας, Τρίτσης και Μ. Χάρης τώρα βρίσκονται στους ουρανούς. Ας είναι αναπαυμένη η ψυχή τους, με τις ευχές όλων των αγίων, ΚΑΙ του Τιμόθεου Κρήτης.

Κάνοντας μια βόλτα στο Ίντερνετ καθένας βλέπει πως κάποια αθεϊστικά blogs αναφέρονται πλέον σ' αυτό το θέμα με posts γεμάτα μίσος, επικαλούμενα τις παραπάνω πηγές. Γι' αυτά ο μακαρίτης αρχιεπίσκοπος ήταν και είναι ΕΝΑΣ ΦΟΝΙΑΣ, που κακώς η Εκκλησία της Κρήτης χειροτόνησε ιερέα, παραβαίνοντας τους ιερούς κανόνες, και που απλά είναι άλλη μία "απόδειξη" του πόσο σάπιο πράγμα είναι η Ορθοδοξία και η Εκκλησία της.

ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ - ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Ο Άγιος Τριαδικός Θεός χάρισε στον Όσιο Γέροντα Αθανάσιο το ύψιστο χάρισμα της Θεολογίας, του μεγέθους των μεγάλων Θεολόγων Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, λόγω της ακριβούς ορθόδοξης πίστεώς του, της καθαρότητας και της αγιότητας του βίου του και του τεράστιου κόπου του στη μαθητεία της Αγίας Γραφής και των συγγραμμάτων των Αγίων Πατέρων, όπως τούτο με σαφήνεια προκύπτει από τα μαθήματά του Ορθόδοξης Θεολογίας και τις Ομιλίες του.

Πηγή : "ΘΕΟΓΝΩΣΙΑ"